28 Şubat 2012 Sana, Yemen

Ortadoğu’da yaşanan halk hareketleri 16 Ocak 2011 tarihinden itibaren Yemen üzerinde de etkisini göstermiş ve muhalif gruplar ve güvenlik güçleri arasında yer yer ateşli silahların da kullanıldığı siyasi bir krize dönüşmüştür. Krizin çözüme kavuşturulması amacıyla Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) öncülüğünde 23 Kasım 2011 tarihinde Riyad’da KİK Mutabakat Belgesi ve KİK Mutabakatı Uygulama Mekanizması adlı iki belge kabul edilmiştir. Yemen’deki siyasi dönüşümün yol haritasını teşkil eden sözkonusu belgelerin çizdiği çerçevede Yemen’de 21 Şubat 2012 tarihinde Cumhurbaşkanlığı erken seçimleri düzenlenmiştir.

Yemen iktidarı ve muhalefetinin uzlaşmasıyla, Cumhurbaşkanı Vekili Abd-Rabbu Mansur Hadi’nin tek aday olarak katıldığı seçimler Bakanlığımızca görevlendirilen 7 kişilik bir heyet tarafından izlenmiştir. Heyetimiz SAM Başkan Yardımcısı Mesut Özcan dahil olmak üzere bakanlığımız mensupları ve farklı üniversitelerden akademisyenlerden oluşmuştur. Yemen’deki güvenlik şartları nedeniyle iki grup halinde başkent Sana sınırları içerisinde gözlemde bulunulmuştur.

Seçim gözlem heyetimiz seçimler öncesinde uluslararası örgüt temsilcileri, yerel kurumlar, çeşitli siyasi grup temsilcileri ve akademisyenlerle bir araya gelmiştir. Bu bağlamda UNDP yetkilileri, Yemen Seçim ve Referandum Yüksek Kurulu (SRYK) Başkanı, ve SRYK Dış İlişkiler Sorumlusu ile görüşmeler gerçekleştirilmiş, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Dr. Abdulhadi Al-Hamadani, Islah Partisi Genel Sekreteri ve Müşterek Muhalif Hareketin Dönem Başkanı Abdulvahab Al-Ansi, Islah Partisi Dış İlişkiler Temsilcisi ve Enerji eski Bakanı Abdullah Muhsin Al-Akva, Yemen Dışişleri Bakanlığı’nda Türkiye’nin de dahil olduğu Asya Bölümü Sorumlusu Muhammed Mutahar El Ushabi, Yemen Dışişleri Bakanlığı’nda Türkiye sorumlusu Antar Al-Namer, Sana ve Müstakbel Üniversitelerinin Rektörleri ile bir araya gelinmiştir. Heyetimiz ayrıca, muhalefetin sahadaki temsilcileri olan gençler tarafından Sana Üniversitesi civarında yaklaşık 5 kilometrelik alanda kurulan çadırları ziyaret etmiştir.

SRYK, Abdu Rabbu Mansour Hadi’nin sandığa giden seçmenlerin %99,8’inin oylarını alarak Yemen’in yeni Cumhurbaşkanı seçildiğini açıklamıştır. Açıklamaya göre Hadi, kullanılan 6.651.166 oyun 6.635.192’sini almış, 8.923 oy geçersiz sayılmış, 15.974 kişi ise bos oy kullanmıştır. En son gerçekleştirilen 20 Eylül 2006 tarihli Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde, ülkede 9 milyon 247 bin seçmenin kayıtlı bulunduğu açıklanmıştı. Uzmanlar, kayıtsız seçmenler de hesaba katıldığında, Yemen’de 11-12 milyon civarında seçmenin bulunduğunu düşünmektedir. Bu durumda seçimlere katılma oranının % 55 ile 60 arasında gerçekleştiği  anlaşılmaktadır. Ancak kayıtsız seçmen sayısı tam bilinmediğinden bu oran YSRK tarafından açıklanmamıştır.

Yemen’in başkenti Sana’da incelemelerde bulunan gözlem gruplarımızın ortak izlenimi, belirli bir düzeyde seçim heyecanının gözlemlendiği Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin herhangi bir çatışmaya sebebiyet vermeden, sükunet içerisinde tamamlanmış olmasının büyük önem arzettiği ve bir takım aksaklıklar ve ihlallere rağmen, içerisinden geçilmekte olan süreç ve Yemen’in demokratik tecrübesi ışığında ilerisi için ümit vaat ettiği yönündedir.

Muhalefet ve iktidar yanlılarının uzlaşmasıyla tek bir kişinin aday olarak seçimlere katılmasının genel manada bir rahatlık ve rehavet ortamı oluşturmak suretiyle ihlallere kapı araladığını, dolayısıyla seçim sürecinin değerlendirilmesinde bu hususun dikkate alınmasının ehemmiyet arzettiğini dikkatlerden kaçmamıştır.

Öte yandan, gözlem heyetimiz gittiği tüm okullarda Türkiye’den geldiklerini söyledikleri zaman gerek güvenlik güçleri, gerek seçim yetkilileri, gerekse seçmenler tarafından sıcak bir şekilde karşılanmış ve heyetimize gözlem işlemleri konusunda her türlü kolaylık sağlanmıştır.